Το Μέτρο 16 αποτελεί μέτρο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020, έχει σκοπό την προώθηση της συνεργασίας φορέων που δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα.
Συγκεκριμένα στοχεύει, στην:
- ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων στην πρωτογενή παραγωγή (γεωργικές εκμεταλλεύσεις), στον τομέα των τροφίμων, των τοπικών κυρίως προϊόντων.
- αναζήτηση νέων καλλιεργητικών πρακτικών και πρακτικών παραγωγής που συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος αλλά και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Το Μέτρο 16 περιλαμβάνει:
- το Υπομέτρο 16.1 - 16.2 – Ίδρυση και λειτουργία επιχειρησιακών ομάδων των ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας
- το Υπομέτρο 16.1 - 16.5 – Συνεργασία για περιβαλλοντικά έργα, περιβαλλοντικές πρακτικές και δράσεις για κλιματική αλλαγή και τις τρέχουσες περιβαλλοντικές πρακτικές
Το Υπομέτρο 16.1 - 16.2 στηρίζει την ανάπτυξη συνεργασιών, μέσω Επιχειρησιακών Ομάδων (Ε.Ο). της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας (ΕΣΚ), για δράσεις σχετικές με την ανάπτυξη νέων προϊόντων, διαδικασιών και τεχνολογιών στον αγροτικό τομέα με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων στην πρωτογενή παραγωγή (γεωργικές εκμεταλλεύσεις) και στο τομέα των τροφίμων.
- Την παραγωγή ασφαλέστερων και υψηλότερης διατροφικής αξίας πιο υγιεινών τροφίμων που απευθύνονται είτε στο συνολικό πληθυσμό είτε σε ειδικές κατηγορίες.
- Τη διασφάλιση της μοναδικότητας των πιστοποιημένων γεωργικών προϊόντων.
- Την αξιοποίηση των παραπροϊόντων της γεωργικής παραγωγής και των υποπροϊόντων της ζωικής παραγωγής για την παραγωγή ζωοτροφών.
- Την ανάδειξη των ιδιαίτερων διατροφολογικών χαρακτηριστικών των γεωργικών προϊόντων και τη συμβολή τους στην υιοθέτηση προτύπων υγιεινής διατροφής (όπως τροφές πλούσιες σε Ω3, σε φυσικά ακόρεστα, χαμηλών θερμίδων) ή παραγωγής τροφίμων που ανταποκρίνονται σε ειδικές διαιτητικές ανάγκες.
Σε αυτό υπομέτρο ενισχύονται οι εξής δράσεις:
- Δράση 1: ίδρυση (δυνητικών) Επιχειρησιακών Ομάδων της ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας.
- Δράση 2: υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδίου (project) των Επιχειρησιακών Ομάδων της ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας.
Το Υπομέτρο 16.1 - 16.5 στηρίζει την ανάπτυξη συνεργασιών, μέσω Επιχειρησιακών Ομάδων, για την αναζήτηση νέων καλλιεργητικών πρακτικών και πρακτικών παραγωγής που συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, όπως:
- Τη μείωση της κατανάλωσης ύδατος μέσω της υιοθέτησης προηγμένων αρδευτικών συστημάτων και την υιοθέτηση γεωργίας ακριβείας.
- Τη μείωση του όγκου αλλά και της σύνθεσης των εισροών (μείωση χρήσης λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, υιοθέτηση νέων ποικιλιών που είναι καλύτερα προσαρμοσμένες στις τοπικές εδαφολογικές, υδρολογικές και κλιματικές συνθήκες, την αξιοποίηση των ΑΠΕ για την υποκατάσταση των ορυκτών καυσίμων, την αντικατάσταση της χημικής λίπανσης).
- Την υιοθέτηση φιλικότερων γεωργικών πρακτικών αλλά και την υιοθέτηση καλλιεργειών για την αξιοποίηση φτωχών σε οργανική ουσία και θρεπτικά στοιχεία εδαφών.
- Την εξοικονόμηση ενέργειας (θερμομόνωση, νέα συστήματα κλιματισμού).
- Ανακύκλωση και διαχείριση αποβλήτων και λυμάτων.
Σε αυτό υπομέτρο ενισχύονται οι εξής δράσεις:
- Δράση 1: ίδρυση Επιχειρησιακών Ομάδων (Ε.Ο.) της ΕΣΚ με σκοπό την προώθηση δράσεων οι οποίες επιδεικνύουν σεβασμό στην προστασία του περιβάλλοντος και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
- Δράση 2: υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδίου των Συνεργασιών με σκοπό την προώθηση δράσεων οι οποίες επιδεικνύουν σεβασμό στην προστασία του περιβάλλοντος και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Η Ευρωπαϊκή Σύμπραξη Καινοτομίας για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας (ΕΣΚ) - (European Innovation Partnership for Agricultural productivity and Sustainability (EIP-AGRI)): Είναι μία από τις 5 συμπράξεις καινοτομίας που ξεκίνησαν με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2012 (COM (2012) 79). Στόχος της "είναι η ανάπτυξη ενός ανταγωνιστικού και βιώσιμου τομέα της γεωργίας και δασοκομίας που «επιτυγχάνει περισσότερα με λιγότερα». Συμβάλλει στη διασφάλιση σταθερής παροχής τροφίμων, ζωοτροφών και βιοϋλικών και στην αειφόρο διαχείριση των βασικών φυσικών πόρων από τους οποίους εξαρτώνται η γεωργία και η δασοκομία, οι οποίες λειτουργούν αρμονικά με το περιβάλλον. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η ΕΣΚ-AGRI φέρνει σε επαφή τους φορείς καινοτομίας (αγρότες, συμβούλους, ερευνητές, επιχειρήσεις, ΜΚΟ κ.λπ.) και συμβάλλει στη δημιουργία γεφυρών μεταξύ έρευνας και πρακτικής". Περισσότερες λεπτομέρειες στην σχετική ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: https://ec.europa.eu/eip/agriculture/en.
Επιχειρησιακή Ομάδα (Ε.Ο.): Ο πλήρης όρος είναι «Επιχειρησιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας (ΕΣΚ) για την παραγωγικότητα και βιωσιμότητα της γεωργίας». Vw E.O. νοούνται οι ομάδες φορέων που συνεργάζονται στο πλαίσιο ενός έργου για την επίτευξη πρακτικών λύσεων σε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα ή την αξιοποίηση μιας καινοτόμου λύσης και το έργο τους αυτό χρηματοδοτείται από την Αγροτική Αναπτυξιακή Πολιτική της ΕΕ. Μια Επιχειρησιακή Ομάδα αποτελείται από πολλούς συνεργάτες / εταίρους με κοινό ενδιαφέρον για ένα συγκεκριμένο, πρακτικό σχέδιο καινοτομίας. Τα μέλη που εμπλέκονται σε μια Επιχειρησιακή Ομάδα θα πρέπει να αποτελούν ένα συνδυασμό εκπροσώπων της πράξης / πρακτικής εφαρμογής, της παραγωγής, της επιχειρηματικότητας και της επιστήμης. Για παράδειγμα, κάποιοι αγρότες, επιστήμονες, επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα και άλλοι.
Μία συνεργασία αφορά σε περιφερειακό επίπεδο όταν: η εφαρμογή σχεδίου δράσης ή επιχειρησιακού σχεδίου σχετίζεται με προϊόν περιφερειακής εμβέλειας που χαρακτηρίζεται ως ΠΟΠ ή ΠΓΕ ή με συνεργασία φορέων εντός της συγκεκριμένης Περιφέρειας ως προς τα μέλη της Ε.Ο. που δραστηριοποιούνται στους τομείς της γεωργίας ή της κτηνοτροφίας.
Μία συνεργασία αφορά σε εθνικό επίπεδο όταν: η εφαρμογή σχεδίου δράσης ή επιχειρησιακού σχεδίου αφορά σε συνεργασία φορέων (λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των μελών της Ε.Ο. που δραστηριοποιούνται στους τομείς της γεωργίας ή της κτηνοτροφίας), πέραν της μίας Διοικητικής Περιφέρειας.
Μία συνεργασία αφορά σε διακρατικό επίπεδο όταν: η εφαρμογή σχεδίου δράσης ή επιχειρησιακού σχεδίου αφορά σε συνεργασία φορέων που προέρχονται και από άλλα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την προϋπόθεση ότι το μέλος που δραστηριοποιείται σε θέματα που αφορούν στο γεωργικό / κτηνοτροφικό τομέα και στο τομέα των τροφίμων έχει έδρα στην ελληνική επικράτεια.
Ενδιάμεσοι φορείς του μέτρου είναι οι παρακάτω:
Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής ΠΑΑ - Μονάδα Συνεργασίας & Καινοτομίας
Ειδικές Υπηρεσίες Διαχείρισης των 13 ΠΕΠ
Για να δείτε μια σύντομη περιγραφή του Μέτρου 16, πατήστε εδώ.
Πατήστε εδώ για να δείτε το θεσμικό πλαίσιο, τις προσκλήσεις και Αποτελέσματα/Αποφάσεις ένταξης στο πλαίσιο του μέτρο 16.
Πατήστε εδώ για να δείτε τις Επιχειρησιακές Ομάδες (Ε.Ο.) της ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας, σε πανελλαδικό επίπεδο, σε επίπεδο περιφέρειας και σε επίπεδο νομού.